Blackrock/GIP - Azərbaycan əməkdaşlığı: Azərbaycan qlobal infrastruktur kapitalı ilə uzunmüddətli platforma qurur.
2026-cı ilin yanvar ayında Davosda ARDNF, BlackRock və GIP arasında uzunmüddətli əməkdaşlıq üzrə niyyət protokolu imzalanmışdı. Sənəddə GIP-in idarə etdiyi infrastruktur fondlarına və birgə investisiya imkanlarına 3–4 il ərzində 1,5 milyard dollara qədər kapital qoyuluşu imkanlarının nəzərdən keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Azərbaycan bu gün yalnız xarici investisiya cəlb edən ölkə kimi deyil, eyni zamanda ARDNF qlobal infrastruktur aktivlərinə investisiya edən institusional investor kimi çıxış edir.
ARDNF–GIP əməkdaşlığı İtaliyanın yüksəksürətli qatar operatoru “Italo”ya və Londonun Qatvik hava limanına birgə investisiya yatırıb. Davosdakı razılaşmada Azərbaycanda regional bulud texnologiyaları və süni intellekt tələbatına xidmət edə biləcək data mərkəzləri və infrastruktur üzrə investisiya imkanlarının araşdırılması nəzərdə tutulub.
BlackRock ABŞ-da yerləşən dünyanın ən böyük aktivlərin idarə edilməsi şirkətidir. Onun əsas işi müştərilərinin pensiya fondlarının, dövlət və suveren fondların, sığorta şirkətlərinin, şirkətlərin və fərdi investorların vəsaitlərini müxtəlif aktivlərə yatıraraq idarə etməkdir. NVIDIA, Microsoft, Apple, Amazon, Visa, Meta, Google kimi nəhənglərin aktivləri daxil olmaqla, 2026-cı ilin 30 iyununa BlackRock-un idarə etdiyi aktivlərin ümumi dəyəri 15,3 trilyon ABŞ dollarına çatıb.
BlackRock GIP-i 2024-cü ildə satın alıb və GIP hazırda BlackRock-un tərkibində fəaliyyət göstərir. GIP enerji, hava limanları, limanlar, dəmir yolları, data mərkəzləri, su və digər iri infrastruktur aktivlərinə investisiya üzrə ixtisaslaşıb.
Prezident İlham Əliyevin GIP rəhbəri Adebayo Ogunlesi ilə görüşünü sadəcə bir şirkət rəhbəri ilə görüş kimi deyil, qlobal infrastruktur kapitalı ilə əməkdaşlıq kontekstində qiymətləndirmək daha doğru olar. Ogunlesi GIP-in təsisçisi və rəhbəri olmaqla yanaşı, BlackRock-un idarə heyətinin (həmçinin OpenAI-ın) və Qlobal İcraiyyə Komitəsinin üzvüdür.
Azərbaycanın investisiya üstünlüyü həm də onun coğrafi mövqeyidir. Ölkəmiz təkcə milli bazar deyil, Xəzər, Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqazı Avropa bazarları ilə əlaqələndirən daha geniş iqtisadi məkanın bir hissəsidir. Buna görə nəqliyyat, enerji, logistika, hava limanları, data mərkəzləri və süni intellekt infrastrukturu kimi sahələrdə Azərbaycanın əhəmiyyəti artır.
Regional gündəm diplomatiyadan iqtisadi icraya doğru yönəlir.
Əgər Azərbaycan–Ermənistan arasında nəqliyyat bağlantıları genişlənərsə, bu, Transxəzər marşrutunun alternativ və əlavə bağlantılarının inkişafına kömək edə bilər. Bununla da Cənubi Qafqaz sadəcə münaqişədən sonrakı region kimi deyil, Avrasiya ticarət və logistika sisteminin bir hissəsi kimi daha çox əhəmiyyət qazana bilər.
Bu günlərdə Nyu-Yorkda Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Mərkəzi Asiyanın beş ölkəsi və 40-dan çox şirkət TRIPP-ə və daha geniş Transxəzər marşrutuna investisiya məsələlərini müzakirə etmək üçün bir araya gəldi.
Bu, TRIPP-in getdikcə yalnız Azərbaycan–Ermənistan arasında ayrıca bir layihə kimi deyil, Mərkəzi Asiyanı, Cənubi Qafqazı və Qərb bazarlarını birləşdirən daha geniş regional bağlantı şəbəkəsinin potensial tərkib hissəsi kimi nəzərdən keçirildiyini göstərir. 40-dan çox şirkətin prosesə cəlb olunması da əhəmiyyətlidir, çünki bu, indiyədək əsasən hökumətlər və diplomatiya tərəfindən aparılan prosesə özəl sektoru da daxil edir.
İnvestorların Azərbaycana marağını artıran digər səbəb isə sabitlik, təhlükəsizlik, nəqliyyat və ticarət üçün proqnozlaşdırıla bilən şəraitin olmasıdır.
Pərvanə Vəliyeva
Milli Məclisin deputatı
