Prezident İlham Əliyev: “Qonşularla qarşılıqlı əlaqələr olmadan, heç zaman tranzit ölkəyə çevrilmək mümkün deyil”
IV Şuşa Qlobal Media Forumu Azərbaycanın beynəlxalq informasiya məkanında mühüm platformalarından biri kimi növbəti dəfə dünya ictimaiyyətinin diqqət mərkəzində oldu. Prezident İlham Əliyev forumda çıxışı zamanı həm regional, həm də qlobal gündəmdə yer alan bir sıra vacib məsələlərə toxundu. Dövlət başçısı Azərbaycanın artan geosiyasi əhəmiyyətini, nəqliyyat və logistika imkanlarını, Qarabağın bərpasını, beynəlxalq media əməkdaşlığını və Avropa təsisatları ilə münasibətləri geniş şəkildə şərh etdi.
Prezident İlham Əliyevin "Forum artıq beynəlxalq xarakter daşıyır, iştirakçıların sayı ildən-ilə artır" fikri ilk növbədə Şuşanın dəyişən statusunu göstərir. Bir neçə il əvvəl müharibədən çıxmış şəhərin bu gün dünyanın müxtəlif ölkələrindən media rəhbərlərini, ekspertləri və siyasətçiləri qəbul etməsi Azərbaycanın Qarabağın bərpasına verdiyi önəmin nəticəsi kimi təqdim olunur. Bu bəyanat həm də beynəlxalq auditoriyaya ünvanlanan mesajdır. Prezident göstərməyə çalışır ki, Şuşa artıq yalnız tarixi və mədəni mərkəz deyil, eyni zamanda beynəlxalq dialoq və fikir mübadiləsinin keçirildiyi bir məkandır. Bu yanaşma Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərin sürətlə yenidən qurulduğunu və onların beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edə biləcək səviyyəyə çatdırıldığını nümayiş etdirmək məqsədi daşıyır.
Prezidentin "Qonşularla qarşılıqlı əlaqələr olmadan heç zaman tranzit ölkəyə çevrilmək mümkün deyil" fikri çıxışın ən mühüm siyasi mesajlarından biridir.
Bu fikir Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi nəqliyyat strategiyasının mahiyyətini izah edir. Tranzit ölkə olmaq yalnız yollar, dəmir yolları və limanlar tikmək demək deyil. Bunun üçün region ölkələri arasında sabit münasibətlər, etibarlı tərəfdaşlıq və qarşılıqlı iqtisadi maraqlar formalaşmalıdır.
Prezident bu bəyanatla Azərbaycanın balanslaşdırılmış xarici siyasət modelini ön plana çıxarır. Ölkə müxtəlif siyasi bloklar arasında körpü rolunu oynamağa çalışır və regional layihələrin uğurunu məhz qarşılıqlı əməkdaşlıqda görür. Bu yanaşma Azərbaycanın həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarında oynadığı rolu izah edir.
Prezidentin "Bütün meyarlar Azərbaycanın əhəmiyyətini birmənalı şəkildə artırır" fikri iqtisadi göstəricilərdən daha geniş məna daşıyır. Burada söhbət enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat marşrutları, diplomatik münasibətlər və regional sabitlik kimi amillərin birgə təsirindən gedir. Son illərdə Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə artan ehtiyac fonunda Azərbaycanın təbii qaz ixracatçısı kimi əhəmiyyəti yüksəlib. Eyni zamanda Orta Dəhliz üzrə yükdaşımaların artması ölkənin logistika baxımından strateji rolunu gücləndirib.
Prezident İlham Əliyev Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının hazırda 15 milyon ton yük qəbul etmək imkanına malik olduğunu, yaxın gələcəkdə isə bu göstəricinin 25 milyon tona çatdırılacağını bildirdi. Bu açıqlama sadəcə infrastruktur layihəsi haqqında məlumat deyil. Burada əsas məqsəd Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi strategiyasını göstərməkdir. Dünya ticarət marşrutlarında baş verən dəyişikliklər fonunda yük axınının bir hissəsinin Azərbaycandan keçməsi ölkəyə həm iqtisadi gəlir, həm də geosiyasi üstünlük qazandıra bilər. Limanın genişləndirilməsi Azərbaycanın regional logistika mərkəzi statusunu möhkəmləndirmək məqsədi daşıyır və Prezident bunun gələcək tələbat nəzərə alınaraq həyata keçirildiyini vurğulayır.
Prezident çıxışında Avropa Komissiyası və Avropa Şurasının Parlament Assambleyası ilə münasibətlər arasında fərq olduğunu xüsusi qeyd etdi.
Bu fikir göstərir ki, Azərbaycan Avropa institutlarını vahid mövqedən çıxış edən qurumlar kimi qiymətləndirmir. Prezident əvvəlki Avropa Komissiyası dövründə, xüsusilə Avropa İttifaqının xarici siyasət üzrə keçmiş ali nümayəndəsi Cozep Borrelin fəaliyyətini münasibətlərdə çətinlik yaradan amillərdən biri kimi xarakterizə etdi. Bu yanaşma ilə Prezident dövlətlərarası əməkdaşlığın konkret siyasi fiqurların mövqeyindən təsirlənə bildiyini vurğulayır. Eyni zamanda, o, gələcəkdə daha praqmatik və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq üçün imkanların mövcud olduğunu da istisna etmir.
Prezident çıxışında keçmiş beynəlxalq hüquqşünas Luis Moreno Okamponun bəzi açıqlamalarına da toxundu və onun Cozep Borrellə bağlı iddialarına istinad etdi.
Bu mövzu beynəlxalq informasiya mübarizəsi kontekstində qiymətləndirilə bilər. Prezident bu məsələyə toxunmaqla Azərbaycanın beynəlxalq müstəvidə onun mövqeyinə qarşı irəli sürülən ittihamların siyasi motivli olduğunu düşündüyünü ifadə edir. Bu yanaşma rəsmi Bakının uzun müddətdir beynəlxalq təşkilatlarda səsləndirdiyi arqumentlərlə uzlaşır. Bununla belə, bu mövzu ilə bağlı müxtəlif tərəflərin fərqli mövqeləri mövcuddur və beynəlxalq ictimaiyyətdə müxtəlif qiymətləndirmələr səsləndirilir.
Prezidentin çıxışı göstərdi ki, Şuşa Qlobal Media Forumu yalnız jurnalistlərin görüş yeri deyil. Forum Azərbaycanın öz baxışlarını beynəlxalq media nümayəndələrinə birbaşa çatdırdığı, regional proseslər barədə mövqeyini izah etdiyi mühüm diplomatik platformaya çevrilib. Belə tədbirlər vasitəsilə Azərbaycan informasiya diplomatiyasını gücləndirməyə, beynəlxalq auditoriyada ölkə haqqında formalaşan təsəvvürlərə təsir göstərməyə və Qarabağda aparılan bərpa işlərini yerində nümayiş etdirməyə çalışır.
Forumun Şuşada keçirilməsi təsadüfi deyil. Prezident qeyd etdi ki, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılır. Şuşa artıq təkcə Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı deyil, həm də beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi nüfuzlu mərkəzə çevrilir. Bu cür tədbirlər Qarabağın yeni inkişaf mərhələsini, bölgədə sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndiyini nümayiş etdirir. Xarici media nümayəndələrinin bölgəyə səfərləri Azərbaycanın həyata keçirdiyi yenidənqurma işlərini yerində müşahidə etmək üçün mühüm imkan yaradır.
IV Şuşa Qlobal Media Forumunda Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq siyasəti, regional əməkdaşlıq, nəqliyyat strategiyası və xarici əlaqələri ilə bağlı əsas istiqamətləri əhatə etdi. Dövlət başçısı Azərbaycanın tranzit imkanlarının genişləndirilməsi, Xəzər regionunda logistika mərkəzi kimi rolunun gücləndirilməsi, beynəlxalq media dialoqunun inkişafı və Avropa təsisatları ilə münasibətlərdə qarşılıqlı hörmət prinsipinin vacibliyini ön plana çəkdi. Forum bir daha göstərdi ki, Şuşa yalnız tarixi və mədəni əhəmiyyət daşıyan şəhər deyil, həm də qlobal müzakirələrin aparıldığı, beynəlxalq əməkdaşlığın inkişaf etdirildiyi mühüm platformaya çevrilməkdədir. Azərbaycanın artan geosiyasi çəkisi, iqtisadi potensialı və regional layihələrdəki rolu ölkənin beynəlxalq nüfuzunun gələcək illərdə də yüksələcəyini göstərən əsas amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.
K.Y.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun PHŞ-nin Uşaq Bərpa Mərkəzinin Təsərrüfat bölmə müdiri Ağayev Nəbi Baba oğlu
