Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq tarixində 44 günlük Vətən müharibəsinin xüsusi yeri vardır. 2020-ci ilin payızında başlayan və 44 gün davam edən bu müharibə xalqımızın uzun illər ərzində həsrətində olduğu Zəfərlə başa çatdı. Azərbaycan Ordusunun əsgər və zabitləri böyük iradə, cəsarət və peşəkarlıq nümayiş etdirərək işğal altında olan torpaqlarımızın azadlığı uğrunda mübarizə apardılar.

Bu müharibə yalnız hərbi əməliyyatlar toplusu deyildi. 44 gün ərzində xalqımızın birliyi, həmrəyliyi və Vətən sevgisi bütün dünyaya nümayiş etdirildi. Cəbhədə əsgər, arxa cəbhədə isə milyonlarla insan eyni amal ətrafında birləşdi. Hər kəs öz imkanları daxilində Vətənə xidmət etməyə çalışdı.

Müharibənin ilk günlərindən Azərbaycan əsgərinin qarşısında böyük və məsuliyyətli vəzifə dayanırdı. Qarşıda illərdir işğal altında saxlanılan torpaqlarımız, arxada isə ailələrimiz, doğmalarımız və bütöv bir xalq dayanırdı. Bu məsuliyyətin ağırlığına baxmayaraq, əsgərlərimiz döyüş meydanında mətinlik nümayiş etdirdilər.

44 günlük müharibə zamanı Azərbaycan Ordusunun sıralarında döyüşən oğullarımızın hər biri öz qəhrəmanlıq tarixini yazdı. Onların arasında Vətən qarşısında borcunu yerinə yetirmək üçün könüllü şəkildə cəbhəyə yollananlar da az deyildi. Müxtəlif peşə sahibləri, müxtəlif yaş qruplarından olan insanlar hərbi formanı geyinərək Vətənin müdafiəsinə qalxdılar.

Bu müharibənin ən böyük qəhrəmanları isə şəhidlərimizdir. Onlar ən uca zirvəyə – şəhidlik zirvəsinə yüksəldilər. Bu gün Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində şəhidlərimizin adını daşıyan küçələr, məktəblər və parklar onların əziz xatirəsinin yaşadılmasına xidmət edir. Lakin onların xatirəsini yaşatmaq yalnız adlarını müəyyən məkanlara verməklə məhdudlaşmamalıdır. Onların həyat yolu, döyüş yolu və Vətən sevgisi gənc nəslə nümunə kimi çatdırılmalıdır.

44 günlük Vətən müharibəsinin ən mühüm səhifələrindən biri Şuşanın azad olunmasıdır. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşanın azad edilməsi hərbi baxımdan olduğu qədər mənəvi baxımdan da böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Şuşa uğrunda gedən döyüşlərdə Azərbaycan əsgərinin göstərdiyi qəhrəmanlıq və fədakarlıq tariximizin ən parlaq səhifələrindən birinə çevrildi.

Şuşa Zəfəri bir daha göstərdi ki, Vətən sevgisi və yüksək döyüş ruhu qarşısında ən çətin maneələr belə keçilə bilər. Sıldırım qayalarla, mürəkkəb relyeflə və ağır döyüş şəraiti ilə müşayiət olunan bu əməliyyat Azərbaycan hərbçilərinin cəsarətinin və peşəkarlığının nümunəsi oldu.

44 gün ərzində azad edilən hər bir şəhərin, kəndin və yüksəkliyin arxasında Azərbaycan əsgərinin böyük zəhməti və fədakarlığı dayanırdı. Füzulinin, Cəbrayılın, Zəngilanın, Qubadlının, Hadrutun, Şuşanın və digər yaşayış məntəqələrinin azad olunması xalqımızın illərdir gözlədiyi tarixi anları gerçəyə çevirdi.

Bu Zəfər bizə bir daha göstərdi ki, dövlətin gücü yalnız silah və texnika ilə ölçülmür. Güclü ordu üçün ilk növbədə Vətəninə bağlı, dövlətinə sədaqətli və qarşısına qoyduğu məqsədə inanan əsgərlər lazımdır. Azərbaycan Ordusunun 44 günlük müharibədə nümayiş etdirdiyi birlik və döyüş ruhu bunun ən bariz nümunəsidir.

Müharibənin digər mühüm qəhrəmanları isə qazilərimizdir. Onlar döyüş meydanında yaralanaraq sağlamlıqlarının bir hissəsini Vətən yolunda fəda etdilər. Bu gün onların hər birinin keçdiyi döyüş yolu bizim üçün böyük dəyər daşıyır. Qazilərimizin həyat hekayələri gənclərə həm qəhrəmanlıq, həm də həyatın çətinlikləri qarşısında mübarizə aparmaq dərsi verir.

44 günlük Vətən müharibəsi həm də Azərbaycan xalqının böyük həmrəylik nümayiş etdirdiyi bir dövr kimi tarixə düşdü. Dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan soydaşlarımız Azərbaycanın haqq səsinin çatdırılması istiqamətində fəaliyyət göstərdilər. İnsanlar sosial şəbəkələrdə həqiqətləri paylaşır, Azərbaycanın mövqeyini müdafiə edir, əsgərlərimizə mənəvi dəstək göstərirdilər.

Müharibə başa çatdıqdan sonra isə qarşıda daha böyük bir vəzifə dayandı – azad edilmiş torpaqların yenidən qurulması. Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri həmin Zəfərin davamıdır. Yeni yollar, məktəblər, xəstəxanalar, yaşayış məhəllələri və digər obyektlər tikilir, insanlar öz doğma yurdlarına qayıdırlar.

Bir zamanlar düşmən işğalı altında olan torpaqlarda bu gün Azərbaycan bayrağının dalğalanması 44 günlük müharibədə qəhrəmanlıq göstərən oğullarımızın ən böyük arzusunun gerçəkləşməsidir.

Məhz buna görə Vətən müharibəsinin qəhrəmanları haqqında danışmaq yalnız keçmişi xatırlamaq deyil. Bu, həm də gələcək nəsillərin düzgün tərbiyəsi üçün vacibdir. Uşaqlar və gənclər bilməlidirlər ki, azad və müstəqil dövlətimizin bu gün sahib olduğu imkanların arxasında böyük fədakarlıqlar dayanır.

Məktəblərdə 44 günlük Vətən müharibəsinin iştirakçıları ilə görüşlərin keçirilməsi, şəhid və qazilərimizin həyat yollarının öyrənilməsi, sənədli filmlərin nümayiş etdirilməsi, onların döyüş xatirələrinin toplanması olduqca faydalı olardı. Belə tədbirlər gənclərin tariximizə marağını artırmaqla yanaşı, onlarda Vətənə bağlılıq hissinin güclənməsinə də kömək edər.

Unutmayaq ki, 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində yalnız bir hərbi Zəfər kimi qalmayacaq. Bu müharibə xalqımızın iradəsinin, ordumuzun gücünün, milli həmrəyliyimizin və Vətən sevgimizin ifadəsi kimi gələcək nəsillərə ötürüləcəkdir.

Vətənimizin qəhrəman oğulları isə bu tarixdə ən şərəfli yeri tuturlar. Onlar torpağın azadlığı naminə öz həyatlarını ortaya qoydular, bir çoxu şəhidlik zirvəsinə ucaldı, bir qismi yaralanaraq qazi oldu, sağ qalan döyüşçülər isə bu gün də onların xatirəsini yaşadırlar.

Onların bizə qoyduğu ən böyük miras isə Vətən sevgisidir.

Bu sevgini yaşatmaq, şəhidlərimizin adını uca tutmaq, qazilərimizə qayğı göstərmək, tariximizi öyrənmək və gələcək nəsillərə düzgün çatdırmaq hər birimizin borcudur. Çünki 44 gündə qazanılan Zəfər yalnız bir nəslin deyil, bütün Azərbaycan xalqının tarixi qələbəsidir.

Vətən uğrunda döyüşən qəhrəman oğullarımızın adı isə bu Zəfərlə birlikdə Azərbaycan tarixində əbədi yaşayacaqdır.

İlahə BAYINDIR

Yazı, Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Vətənin qəhrəman oğulları” adlı layihəsi çərçivəsində çap olunur.